Groenten en fruit versus voedingssupplementen

U kunt er voor kiezen om in plaats van vers groenten en fruit voedingssupplementen te nemen. Het kan u een gevoel van gemoedsrust geven, u zou dan immers alles wat het lichaam dagelijks nodig heeft tot u genomen hebben.
Enkele kanttekeningen moeten hierbij echter gemaakt worden : het is niet voor alle mogelijke voedingssupplementen onderzocht of ze daadwerkelijk door het lichaam opgenomen worden. Het lichaam heeft vaak een combinatie van stoffen in de juiste verhouding nodig. Ook de regel "baadt het niet, dan schaadt het niet" gaat niet helemaal op : je kunt wel degelijk een te hoge dosis van bepaalde voedingsstoffen binnen krijgen.
Als het niet anders kan, kunnen de kwalitatief betere voedingssupplementen een goede oplossing zijn. Bijvoorbeeld voor oudere mensen die moeite hebben normale voeding tot zich te nemen of kinderen die bepaalde produkten niet lusten of mensen met een snel en gejaagd leven.
Hier enkele voordelen :

• een gemakkelijke manier om goede voeding aan uw eetpatroon toe te voegen
• smaak speelt nauwelijks een rol (capsules e.d. zijn vaak smaakloos)
  
• goed bewaarbaar (droog en koel), zonder kwaliteitsverlies
  
• makkelijk mee te nemen, altijd bij de hand
  
• uitgebalanceerd, alles in de de juiste verhouding.

Voedingssupplementen geven aanvulling op de voeding. Het zijn dus geen vervangende middelen die gezonde voeding overbodig maken. In het geval van vitamine- en mineralengebreken door lijnen, zwangerschap, bij ziekte en stress vullen ze het tekort aan, zodat het lichaam goed en gezond kan blijven functioneren. Voor rokers en sporters geldt dat ze er beter aan doen voedingssupplementen te slikken.

Fruit en kunst (of andersom)

Fruit inspireert mensen al eeuwen. Sommigen hebben het zelfs in hun kunstwerken verwerkt.

Hier een aantal voorbeelden ter illustratie :

Traditionele versus biologische land- en tuinbouw

In de monoculturen in de moderne land- en tuinbouw worden slechts een handjevol rassen van bijvoorbeeld tomaten, paprika, komkommer, sla, prei, wortelen geteeld : die rassen die maximaal financieel gewin opbrengen. Vaak gaat dit ten koste van smaak, kleur, voedings- en vitaminegehalte. De Duitse consument is de tomaten uit Nederland niet voor niets waterballen gaan noemen (vrije vertaling van “Wasserbomben”).
Tomatenteelt op een kunstmatige voedingsbodem in dit geval steenwol.
Moeten we terug naar de natuur of moeten we de huidige kunstmatige produktiemethoden uitbreiden en verfijnen ? Beide ontwikkelingen vinden naast elkaar plaats.
Feit is dat de huidige groenten en fruitprodukten minder vitamines en belangrijke inhoudsstoffen bevatten dan tientallen jaren geleden.

Groenten en fruit = gezond

Groenten en fruit bevatten heel wat nuttige stoffen zoals anti-oxidanten en vitaminen die het lichaam tegen hart- en vaatziekten beschermen en kanker helpen voorkomen. Flavonen, carotenoïden, lycopeen en een hele reeks vitaminen zijn enkele voorbeelden van stoffen met positieve eigenschappen die van nature in groenten en fruit voorkomen. Deze stoffen worden samengevat ook bio-actieve stoffen genoemd.

Recent zien we dat de landbouw allerlei pogingen onderneemt om de hoeveelheid bio-actieve stoffen in groenten en fruit te verhogen. Op natuurlijke wijze of via genetische modificatie doet men het gehalte anti-oxidanten toenemen. Tomaten staan al lang bekend om hun hoog gehalte aan lycopeen. Lycopeen is een anti-oxidant die verantwoordelijk is voor de rode kleur van tomaten. Deze bio-actieve stof is één van de krachtigste bestrijders van vrije radicalen in ons lichaam.

Wetenschappers in de VS verrichten dan weer onderzoek naar sulforafaan glucosinolaat in broccoli. Deze stof komt van nature voor in broccoli maar men tracht de hoeveelheid ervan nog te verhogen. Ook sulforofaan heeft een kankerwerende werking.

Wortelen voor mooie ogen?

03/02/2009
Iedereen kent ongetwijfeld het grapje: "Waarom zie je nooit konijnen met een bril? Omdat zij veel worteltjes eten." Wat is hiervan aan?
Wortelen, een bron van bèta-caroteen
Wortelen bevatten zeer veel bèta-caroteen dat deel uitmaakt van de groep van de carotenoïden. Als één van de weinige carotenoïden kan bèta-caroteen in het lichaam worden omgezet in vitamine A. Daarom wordt het ook pro-vitamine A genoemd. Vitamine A komt ook als dusdanig voor in de voeding, namelijk in dierlijke producten zoals lever, boter, vis, eidooier en (half)volle melk en melkproducten.

Vitamine A en onze ogen
Vitamine A is onder meer nodig voor het goed functioneren van de ogen, met name voor het aanpassen van de ogen aan de duisternis. Nachtblindheid kan het gevolg zijn van een langdurig en ernstig tekort aan vitamine A. De meest ernstige vorm van een vitamine A-gebrek is xeroftalmie of uitdroging van de ogen waarbij uiteindelijk letsels aan de cornea ontstaan die kunnen leiden tot volledige blindheid. Veel kinderen in ontwikkelingslanden worden hiervan het slachtoffer. Eén van de pistes die men volgt om hieraan te verhelpen is onder meer proberen om het gehalte aan bèta-caroteen in hun voeding te verhogen.

Van bèta-caroteen naar vitamine A
Er wordt aanbevolen dagelijks 600 tot 700 µg vitamine A (uitgedrukt in retinolequivalenten) per dag in te nemen. Deze hoeveelheid kan gemakkelijk door een evenwichtig samengestelde voeding worden aangebracht, temeer omdat vitamine A ook uit bèta-caroteen kan worden gevormd. Om een deel vitamine A te vormen heb je wel 6 maal zoveel bèta-caroteen nodig.
100 g rauwe wortelen levert 1067 µg vitamine A en dit vooral in de vorm van bèta-caroteen (ongeveer 6400 µg). Dit komt overeen met ruim 1,5 maal de gemiddelde dagelijkse aanbeveling voor vitamine A. De naam bèta-caroteen is trouwens afgeleid van het woord wortel (carrot) omdat het in 1831 voor het eerst geïsoleerd en gezuiverd werd uit wortelen. Bèta-caroteen zit ook nog in andere groenten en fruit, zij het in mindere mate, en in het bijzonder in koolsoorten, donkergroene bladgroenten en geel of oranje gekleurde vruchten en groenten.

Te veel vitamine A is schadelijk. Geldt dit ook voor bèta-caroteen?
Een overdreven vitamine A-inname (meer dan 7500 µg per dag), vooral door het verkeerd gebruiken van supplementen of het eten van te veel lever en leverproducten, kan schadelijk zijn, in het bijzonder ook voor de onvoldragen vrucht wanneer je zwanger bent. Van grote hoeveelheden bèta-caroteen zijn daarentegen geen schadelijke gevolgen bekend. Wel kunnen de ogen en de huid een oranje-gele kleur krijgen door te veel bèta-caroteen. Dit verdwijnt echter zodra er minder van wordt geconsumeerd.

Kool kort koken voor grootste gezondheidswerking

Het is beter kool kort te koken dan lang. Het is zelfs beter dan kool rauw te eten. Uit promotieonderzoek van Martijn Vermeulen van TNO in Zeist blijkt dat na het eten van gekookte koolsoorten slechts een klein deel (10%) van voor kool specifieke gezonde isothiocyanaten terecht komt in het bloed. Na het eten van rauwe koolsoorten is dit deel veel groter (60%), maar bevat het bloed korter deze stoffen.
Een oplossing veel isothiocyanaten langdurig in het bloed te laten circuleren zou kunnen zijn om speciale koolsoorten te kweken en deze kort te koken. Koolsoorten bevatten unieke bio-actieve stoffen, glucosinolaten, die bij het kauwen in de mond en later in de darm worden omgezet in isothiocyanaten. Dit zijn de stoffen uit kool met een positief effect op de gezondheid.
Promotieonderzoek
Voor dit onderzoek heeft Martijn Vermeulen twee studies gedaan. De eerste studie is uitgevoerd met drie proefpersonen die 19 verschillende soorten koolsoorten aten. De onderzochte koolsoorten waren naast de bekende koolsoorten zoals spruiten, witte kool, boerenkool en broccoli, ook rucola, tuinkers, mosterd en radijs. Van deze proefpersonen is de urine geanalyseerd op voor dit onderzoek relevante stoffen. In de tweede studie aten acht proefpersonen broccoli, deze proefpersonen gaven bloed en urine. In de urine en in het bloed werden indicatoren geanalyseerd die een maat zijn voor de hoeveelheid opgenomen isothiocyanaten. Beide studies bevestigen dat kort gekookte koolsoorten langduriger gezonde stoffen in het lichaam opleveren. Isothiocyanaten induceren bijvoorbeeld enzymen die zorgen dat giftige stoffen sneller het lichaam verlaten en hebben op deze manier een gezonde werking.
Op dit onderzoek promoveerde Martijn Vermeulen afgelopen vrijdag 13 februari aan de Wageningen Universiteit (promotoren: prof.dr. Peter van Bladeren en prof.dr.ir. Ivonne Rietjes).
Persbericht http://www.tno.nl/ 2009-6

Koken met de magnetron

Wist je dat?

Koken met de magnetron kost veel minder vitaminen dan als je kookt in een pan met water. Veel vitaminen komen dan in het kookvocht terecht, terwijl bij koken in de magnetron over het algemeen veel minder water wordt gebruikt. Daardoor gaan minder vitaminen verloren.