Kijken naar het groeien van je moestuin

Het onderhouden van een eigen moestuin is jarenlang het domein geweest van geitewollen-sokken-types en volks-tuinders. Die tijd is voorbij : moestuinieren is populairder dan ooit.

Of het nu door de kredietcrisis komt of door de toegenomen belangstelling voor gezonde voeding: groentezaden zijn niet aan te slepen, tuincentra en kwekerijen hebben een aparte afdeling voor kleine groent eplantjes, en zelfs bij de Lidl waren vorige week aubergine- en courgette plantjes te koop.

Dat is verheugend, want een moestuin gun je iedereen. Een plek waar andijvie, boontjes en tomaten elke dag een stukje groter worden, net zo lang tot ze de pan of slakom in kunnen. Maar óók een plek waar je dag en nacht bezig bent met spitten, schoffelen, bonenstaken vastbinden, zaaien, planten, bemesten, begieten, besproeien en afschermen tegen vraatzuchtige vogels en insecten.

Ik vraag me weleens af waarom we het onszelf zo moeilijk maken. Waarom we ons niet met een pot thee en een spannend boek in een hangmat laten zakken en daar net zo lang in blijven liggen tot de tuin volstaat met smakelijke en voedzame groenten. Die dan niet snijbiet, artisjok en rucola heten, maar brandnetel, paardebloem en zevenblad.

Vroeger, toen er nog geen farmaceutische industrie bestond, was het kweken en plukken van wilde planten – die wij nu oneerbiedig ’onkruid’ noemen – bittere noodzaak. Daar werden ziektes en andere ongemakken mee behandeld, maar iemand die brandnetels kreeg voorgeschreven om van zijn artrose af te komen, probeerde die brandnetels uiteraard zo lekker en voedzaam mogelijk op zijn bord te krijgen. Door er soep van te koken, bijvoorbeeld. En zo ontwikkelde de medicinale kruidentuin zich allengs tot de voedzame groentetuin.

De regels voor het eten van wilde planten zijn simpel: eet niets wat bespoten is of langs de kant van de weg groeit, pluk de bladeren voordat de plant begint te bloeien en kook ze zoals je dat met bladgroenten doet, of doe ze in de sla. Ook de bloemen kunnen de sla in, maar je kunt er evengoed thee of limonade van maken, of ze door het beslag halen en bakken. De wortels worden gekookt alsof het aardappels zijn; graaf ze in de herfst of in het vroege voorjaar uit, want daarna worden ze houtig.

Ik kan me voorstellen dat u inmiddels een pan kokend water op het vuur heeft staan, en niet kunt wachten tot daar een flinke bos lastpakken in ligt. Laten we daarom eens kijken wat er zoal te maken valt van verse zevenbladblaadjes, paardebloemhoofdjes, brandneteltopjes of berenklauwstengeltjes.

Om met die laatste te beginnen: de jonge stengels van de gewone berenklauw (Heracleum sphondylium) schijnen te smaken naar een mix van komkommer, kokosnoot en mandarijn. In Rusland gaan ze de bietensoep in, maar in andere soepen zijn ze ook lekker. Verder kun je ze koken en opdienen met boter, peper, zout en een schijfje citroen.

Brandnetels heb je in het groot (Urtica dioica) en in het klein (Urtica urens). Kook de jonge bladeren of overgiet ze met heet water, want in de netelharen zit een giftige stof die bij 85°C uit elkaar valt. Bereid brandnetelbladeren als spinazie, stop ze in thee, soep, omeletten en gehakt, of verwerk ze tot shampoo.

Een andere plant die het in onze tuinen goed doet, is de paardebloem (Taraxacum officinale), die van onder tot boven eetbaar is. De bladeren en de wortels plukken we voordat de plant gaat bloeien, de bloemknoppen kunnen worden gestoofd en de bloemen zelf zijn lekker in een omelet.

Tot slot het alom gevreesde zevenblad (Aegopodium podagraria). Het verhaal gaat dat monniken deze plant in de Middeleeuwen in de kloostertuinen kweekten, omdat het hielp tegen jicht. Je vraagt je af hoe verbijsterd ze waren, toen ze merkten dat hun aanplant zich nog tijdens hun leven over heel Nederland had verspreid.

Vermeng de jonge blaadjes en stengels met andere groenten of kruiden en gebruik ze in soep, stoofschotels, als salade of als vulling in bladerdeeg. En zorg dat er in de tuin nog wat blijft staan, anders heeft u volgend jaar niets meer.

Fastfood slecht voor schoolresultaten

Fastfood is niet alleen slecht voor de lijn, maar ook voor de schoolresultaten... Leerlingen die veel snacken, halen lagere cijfers.

Dat blijkt uit een onderzoek bij 5.500 leerlingen van 10 en 11 jaar door de Vanderbiltuniversiteit in Tennessee.
Kinderen die meer dan vier keer per week fastfood aten, haalden 7 procent lagere cijfers bij leestoetsen dan het landelijk gemiddelde. Wie elke dag fastfood at, lag 16 procent achter en de junkfood-verslaafden die meer dan één keer per dag snacken, deden het zelfs 19 procent slechter dan leeftijdsgenoten die gezonder voedsel eten. Bij de wiskundetoetsen was een soortgelijke trend zichtbaar.

'Meer bewust'

Volgens onderzoeksleider Kerri Tobin 'is er statistisch gezien een duidelijke veelzeggende band tussen een bovengemiddelde inname van fastfood en lagere schoolresultaten'. Hij pleit er in de Sunday Telegraph dan ook voor dat leerlingen meer bewust worden gemaakt van de academische gevolgen van hun voedselkeuze.

Gezinnen kiezen bij crisis voor minder AGF

Een belangrijk deel van de Nederlandse huishoudens bespaart door de crisis op groente en fruit.
Zij geven minder uit aan verse groente en fruit, blijkt uit een studie van marktbureau GfK Panelservices uit Dongen. De groep consumenten die geraakt wordt door de recessie heeft in 2008 het uitgavepatroon voor verse groente en fruit aangepast, blijkt uit de studie. Deze groep gaf in 2008 bijna 11 procent van hun voedingsuitgaven uit aan verse groente en fruit. Dat is een daling van 1,3 procent, zo blijkt. Daarmee is er een relatie gelegd tussen de financiële crisis en consumentenuitgaven voor groente en fruit.

Lang niet alle gezinnen hebben het uitgavepatroon aangepast. De groep welgestelde consumenten geeft juist meer geld uit aan verse groente en fruit en voerde dat in 2008 ook nog verder op, zo blijkt uit de studie van GfK Panelservices. In 2008 bedroegen de uitgaven van deze groep 13,4 procent van de voedingsuitgaven, een stijging van 4 procent.

GfK volgt al jaren de uitgaven van enkele duizenden Nederlandse gezinnen. Die groep deelde GfK in drie categorieën in; de rijke groep die ongevoelig is voor de crisis, de middengroep die zegt ook niet geraakt te worden door de crisis en de financieel afhankelijken. Tot die laatste categorie behoort 20 procent van de Nederlandse huishoudens.

Uit de cijfers wordt niet duidelijk of de categorie crisisgevoelige huishoudens overstapten op goedkopere conservengroente. Het Voedingscentrum wijst regelmatig op de mogelijkheid voor consumenten om zo aan de dagelijkse voedingsrichtlijn te komen. In Engeland wijzen gezondheidsorganisaties consumenten er op niet te bezuinigen op de uitgaven aan groente en fruit.

De economische crisis heeft de afzet van groente en fruit op meer fronten geraakt. De uitvoer naar landen als Rusland liep terug doordat kredietverzekeraars exporten niet langer verzekerden door betalingsonzekerheid. Ook de stevige wisselkoersschommelingen door de kredietcrisis hebben de uitvoer uit Nederland geraakt.

BRON: AGRARISCH DAGBLAD AUTEUR: JEROEN VERHEUL

Mediterraan eten zorgt voor 'goed' cholesterol

Mensen die mediterraan eten, hebben meer 'goed' cholesterol in hun bloed dan mensen die westers eten.
Dat voedsel uit het gebied rond de Middellandse Zee voor minder LDL-cholesterol - ook wel bekend als slecht cholesterol - in het bloed zorgt, was al bekend, maar het was nog niet aangetoond dat zulk voedsel het gehalte HDL-cholesterol (goed cholesterol)verhoogt.
Dat heeft de Wageningen Universiteit dinsdag gemeld.

Het positieve effect van mediterraan eten blijkt uit promotieonderzoek van onderzoekster Marieke Bos. De Nederlandse Hartstichting financierde het onderzoek.
Rode wijn
Mediterrane voeding kenmerkt zich door veelvuldig gebruik van olijfolie, veel groente en fruit, graanproducten, peulvruchten, noten en vis. Een glaasje rode wijn per dag maakt het dieet compleet.
Cholesterol is een belangrijke bouwstof, maar teveel cholesterol is schadelijk. Overtollig cholesterol kan worden opgeslagen in bloedvaten, die daardoor vernauwd raken.
Een hoog gehalte HDL-cholesterol en combinatie met een laag LDL-cholesterolgehalte, vermindert de kans op hart- en vaatziekten.
Onderzoekster Marieke Bos promoveert woensdag op haar onderzoek.

Voorkom vakantiekilo’s

De zomer is dé tijd voor lekkere maaltijdsalades, verse smoothies en veel buiten bewegen. Tja… en van hangen op het strand, een terrasje pakken en daarna lekker loom de pizzakoerier bellen, word je niet echt dunner.
Tijdens je vakantie is het tijd om te genieten, niet om te diëten. Maar, in de herfst wil je ook niet op een houtje bijten. We helpen je om in vier stappen een paar simpele zomervoornemens op papier te zetten. Gewapend met dit persoonlijk plannetje kun je zonder drastische maatregelen op gewicht blijven.
1. Wat is juist nu lekker én gezond?
Seizoensgroenten en fruit zijn overal vers verkrijgbaar. Aardbeien, kersen, druiven en frambozen zijn heerlijke tussendoortjes. Natuurlijk leveren ze naast vezels, vitamines en mineralen ook calorieën, maar over het algemeen minder dan snoep en snacks.
Qua groenten kun je denken aan parika’s, aubergines, sla en sperziebonen. Op receptensites kun je zoeken op ingrediënt en kiezen voor caloriearm. Zoek wat lichte zomerrecepten en print ze. Natuurlijk kun je ook putten uit recepten die je al kent.
Denk ook vast aan een eventuele trip naar het buitenland. Wat kun je daar langs de weg aan groente kopen en wat is een gezonde keuze in restaurants in jouw vakantie land.
2. Switch caloriebom
Bedenk wat je ongeacht het seizoen voor snoep, snacks, drankjes en andere caloriebommen neemt. Bijvoorbeeld elke dag een koekje (of twee) bij de thee. Ruil dat koekje om voor een zomers alternatief, zoals een waterijsje. Zo geniet je zonder schuldgevoel van wat juist nu zo goed smaakt.
Normaal
Zomer/Op vakantieadres
Stroopwafel (106 kcal) Waterijsje (40 kcal/Raket)
Chips (55 kcal/handje) Franse kaas na het eten
(60 kcal/stukje brie)
Wijntje bij het eten
(123 kcal) Roseetje op het terras
(123 kcal)
3. Doorbreek twee gewoontes
Kies twee vaste gewoontes en doorbreek die nu. Dus niet switchen, maar verbeteren! Probeer het zo uit te kienen dat dit je minstens drie keer in de week 200 kcal bespaart. Zo voorkom je dat de uitgebreide barbecues of avonden in Toscaanse restaurantjes een blijvende herinnering op je heupen achterlaten. Een paar voorbeelden:
Niet
Maar
Dat scheelt
een tweede bord opscheppen na één bord stoppen 300 kcal
(of meer)
Magnum perenijsje 210 kcal
Evergreen appel 90 kcal
mayonaise ketchup 45 kcal/
eetlepel
tv-kijken joggen 390 kcal/uur*
luieren badminton 228 kcal/uur
piekeren over je lijf tuinieren 240 kcal/uur
voor de tent hangen dansen (campingdisco) 325 kcal/uur
scootertochtje wandeling 163 kcal/uur
*= de cijfers over bewegen gelden voor iemand van 65 kilo. Hoe meer je weegt, hoe meer je verbrandt.
4. Schrijf je voornemens op
Maak nu je persoonlijke lijstje met voornemens, bijvoorbeeld zo:
Mijn zomervoornemens
- Dit ga ik deze zomer vaak maken:
(Schrijf drie gezonde gerechten op met zomergroenten.)
- Ik neem deze zomer af en toe gewoon lekker:
(Bijvoorbeeld een witbiertje, schepijsje etc.)
- Maar dan moet ik dit niet meer nemen/in huis halen:
(Bijvoorbeeld koekjes, frisdrank met suiker, volle zuivel etc.)
- Dit ga ik niet meer doen:
(Bijvoorbeeld met de auto naar het zwemmeertje/tijdens je vakantie een scooter huren.)
- Maar dit wel:
(Bijvoorbeeld naar het meertje fietsen/wandelen om je vakantiebestemming te ontdekken.)
Bron: http://www.gezondheidsnet.nl

De weldaden van groenten

Groenten zijn gezond en helpen je weerstand te verhogen. Toch zijn er verborgen positieve eigenschappen aan de lekkernij die voor velen onbekend blijven. Een verminderde weerstand, vermoeidheid of hoge cholesterol vragen niet langer om een bezoekje aan de huisarts maar eentje aan je groentetuin.

Wie last heeft van zijn longen of gewoon zich wil wapenen tegen de toenemende luchtverontreiniging kan best even stoppen bij zijn appelboer. Een grote appel per dag is namelijk de beste remedie tegen allerlei longaandoeningen. Uit onderzoek blijkt zelfs dat fervente appeleters grotere longen hebben dan zij die geen appels eten. Bovendien maakt de stof quercitine in appels de kans op bronchitis of astma met 51% kleiner.

Menopauze

Vrouwen in de menopauze. Het is een rariteit in Aziatische landen. Zij eten namelijk dagelijks een enorme hoeveelheid soja, waardoor ze minder last hebben van opvliegers. Soja helpt ook bij de andere belangrijkste klachten uit de menopauze zoals osteoporose. Uit Amerikaans onderzoek blijkt dat ze de kans op opvliegers zelfs met 45 procent verminderen.

Cranberrysapjes zijn dan weer een ongekende hulp bij blaasproblemen. De zeer krachtige antioxidanten uit het sap reinigen de blaas grondig en zorgen dat slechte bacteriën en schadelijke afvalstoffen geen kans krijgen.

Cholesterol

Heb je last van hoge cholesterol? Dan zoek je best je heil bij groenten als de artisjok, aubergines, rauwe uien, prei, linzen, vis en graanproducten. Deze kunnen je cholesterolspiegel met 10% doen verminderen.

Bananen helpen dan weer geweldig tegen een dipje en een uitgeblust gevoel. Vergeetachtigheid wordt tenslotte getackeld door vette vis, cashewnoten, bladgroenten, rundvlees, tarwebrood en zuivelproducten.

Sportdag in teken SchoolGruiten

Rondrennende en schreeuwende kinderen, hulpouders die zich voorbereiden, muziek die uit de boxen knettert: het is een drukte van jewelste voordat de sportdag van basisschool ’t Mulderke van start kan gaan. De sportdag is een onderdeel van SchoolGruiten, een project dat het belang van groenten en fruit benadrukt.

Wethouder Marcel Delhez spreekt voor aanvang de kinderen nog even toe en benadrukt hoe belangrijk sporten en het eten van groenten en fruit is. “Met een gezonde levensstijl leef je gewoon langer”, aldus Delhez. Tot slot ontving de school officieel het predikaat Gruitschool in de vorm van een bord met de tekst: ‘Dit is een SchoolGruiten School’.

Gezond
Gruiten is een samenvoeging van groenten en fruit. ’t Mulderke neemt de principes van SchoolGruiten blijvend op in het schoolbeleid. Dat wil zeggen dat de school ervoor zorgt dat de kinderen elke dag groente en fruit krijgen en ze informeren zowel kinderen als ouders over het belang van gezonde voeding.



Enthousiasme
Na de toespraak van Marcel Delhez vindt de feestelijke opening van de sportdag plaats. De kinderen zingen een lied over groenten en fruit, dansen op de tribune en hijsen drie vlaggen. Daarna is het zaak om alle kinderen in de juiste groepjes en bij de juiste spelletjes te krijgen. Zowel de kinderen als de ouders doen enthousiast mee aan de sporten en spelen, waaronder touwtrekken, ver springen, hockey, zaklopen, tennis en sprinten. In de pauzes kan iedereen even op adem komen en worden er uiteraard gezonde drankjes en gezonde tussendoortjes getrakteerd.